Blog prawniczy

Rozwód z orzeczeniem o winie. Najważniejsze informacje

Rozwody z orzeczeniem o winie nie należą do najłatwiejszych. Bardzo często trwają znacznie dłużej i są bardziej skomplikowane niż rozwody bez orzekania o winie, czyli gdy obie strony biorą na siebie odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. Niemniej zdarzają się przypadki, gdy jeden z małżonków czuje się pokrzywdzony i wyraża żądanie wskazania winnego w sprawie rozwodowej.

Czytając dalszą część tego artykułu, dowiesz się, kiedy można i warto zabiegać o rozwód z orzeczeniem o winie i co właściwie daje wygrana w takiej sprawie.

Czym właściwie jest rozwód z orzeczeniem o winie?

Zgodnie z Art. 57 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. W normach prawnych pojawia się więc pojęcie „winy”, chociaż nie są dokładnie określone zachowania, które zaliczane są do tej kategorii. Zatem podczas spraw rozwodowych z orzeczeniem o winie sąd musi ustalić, czy któryś z małżonków rzeczywiście ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. W konsekwencji sąd może podjąć decyzję, że:

  • winę ponosi jeden z małżonków,
  • winę ponoszą oboje małżonkowie,
  • żaden z małżonków nie ponosi winy.

Jak już zostało wspomniane, sprawy rozwodowe z orzeczeniem o winie trwają zwykle dłużej niż bez orzekania o winie. Jest to spowodowane tym, że sąd musi przeanalizować dowody, w tym m.in. dokumenty, zeznania świadków, a niekiedy także raporty policyjne czy obdukcje lekarskie.

Ustalanie winy podczas rozwodu

Warto pamiętać, że sąd nie orzeka o winie wyłącznie na zgodny wniosek obu małżonków. Jeśli małżonkowie nie wnoszą do sądu takiego żądania, sąd powinien wskazać osobę odpowiedzialną za rozpad małżeństwa. Aby wydać wyrok w sprawie, konieczne jest stwierdzenie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, a więc m.in. ustanie więzi psychicznych, fizycznych, gospodarczych. Jednocześnie trzeba pamiętać, że w wyroku sądu może być wskazane, że oboje małżonków są winni.

Zgodnie z doktryną, winą za rozkład związku może być obarczony małżonek, którego zachowanie narusza obowiązki małżeńskie, jest sprzeczne z normami prawnymi, zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami itd. Jednocześnie małżonek musi być świadomy szkodliwości podejmowanych czynów. Co ważne, zawinionym zachowaniem małżonka jest nie tylko działanie, ale również zaniechanie działań, które są istotne dla prawidłowego przebiegu małżeństwa.

Kiedy można starać się o rozwód z orzeczeniem o winie?

Wnosząc sprawę o rozwód z orzeczeniem winy małżonka, trzeba mieć ku temu wyraźne przesłanki. Jednocześnie cały proces sądowy może być żmudny i trudny, gdyż sąd musi wysłuchać obu stron i przeanalizować dowody. W tego rodzaju przypadkach bardzo ważne jest, aby nawiązać współpracę z dobrym adwokatem, specjalizującym się w prawie rodzinnym, który zapewni fachowe doradztwo na każdy etapie trwania sprawy rozwodowej.

Przyczyn rozwodu z orzeczeniem o winie jednego z małżonków może tak być wiele. Do najważniejszych przesłanek zaliczamy m.in.:

  • groźby jednego z małżonków,
  • odmowa współżycia,
  • porzucenie małżonka lub zdrada,
  • przemoc fizyczna lub psychiczna,
  • nadużywanie alkoholu lub inne uzależnienia,
  • niezaspokajanie potrzeb rodziny, np. brak wsparcia w utrzymaniu gospodarstwa domowego.

Wśród tych kwestii niektóre są dość delikatne i trudne do jednoznacznej oceny, ale i takie, które wyraźnie wskazują na winę, np. nadużywanie alkoholu czy porzucenie. Dlatego już na etapie składania wniosku do sądu trzeba racjonalnie przeanalizować swoje szanse na wygraną w tego typu sprawie.

Jednocześnie małżonek, który chce złożyć pozew o rozwód z orzekaniem o winie, powinien móc zgromadzić stosowne dokumenty i dowody, jak np.:

  • zeznania świadków, które potwierdzą, że faktycznie dochodziło do czynów wskazujących na winę małżonka, np. akty agresji, świadectwa zdrady
  • obdukcje lekarskie,
  • raporty policyjne z interwencji w domu.

Rozwód z orzeczeniem o winie — co daje wygrana?

Są sytuacje, kiedy orzeczenie o winie daje satysfakcjonujące korzyści jednej ze stron. Małżonek uznany za winnego może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, także do płacenia alimentów na byłego małżonka. Co ważne, chodzi tutaj o alimenty na rzecz małżonka, nie na rzecz wspólnych dzieci — w tym przypadku obowiązek alimentacyjny jest zasądzony nieznacznie od wyroku w sprawie rozwodowej. Trzeba przy tym pamiętać, że alimenty na rzecz byłego małżonka są zasądzane niezwykle rzadko i tylko w określonych przypadkach. Sąd może zasądzić też odszkodowanie na rzecz niewinnego małżonka.

Rozwód z orzeczeniem o winie daje również zwycięstwo moralne nad drugim małżonkiem, co jest szczególnie ważne w przypadku osób, które pozostawały w związku, stanowiącym dla nich poważne obciążenie psychiczne.